türk dili ile ilgili atasözü deyim özdeyişler

Dil ile ilgili atasözü
Dilim bana giydirir kilim
Dilin kemiği yoktur
Dil yüreğin kepçesidir
Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur

Dil ile ilgili deyim
Dil dökmek
Dillere destan olmak

Dil ile ilgili özdeyiş
“Başka dillerdeki her bir sözcüğe karşılık olarak dilimizde en az bir sözcük bulmak ya da türetmek gerekir Bu sözcükler kamuoyuna sunulmalı böylece yaygınlaşıp yerleşmesi sağlanmalıdır”

“Batı dillerinin hiçbirinden aşağı olmamak üzere onlardaki kavramları anlatacak keskinliği açıklığı taşıyan Türk bilim dili terimleri türetilecektir”
“Öyle istiyorum ki Türk Dili bilimsel yöntemlerle kurallarını ortaya koysun Bütün dallarda yazı yazanlar bütün terimleriyle çoğunluğun anlayabileceği güzel uyumlu dilimizi kullansınlar”
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK


DİL İLE İLGİLİ ATASÖZLERİ DEYİMLER ÖZDEYİŞ
  1. Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez
  2. Bilğisiz insan meyvesiz ağaca benzer
  3. Bilinmedik iş ya karın ağrıtır ya baş
  4. Bilmediği beş vakit namaz, bilirde yanına varmaz
  5. Bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıptır
  6. Bin bilsen de bir bilene danış
  7. Bin ölçüp bir biçmeli
  8. Binde bir gelinen yere gül döşerler, her gün gelinen yere kül döşerler
  9. Bir adamın adı çıkacağına, canı çıksın
  10. Bir ağaçta gül de biter, diken de
  11. Bir ağaçtan, oklukta çıkar boklukta
  12. Bir ağızdan çıkan, bin ağza yayılır
  13. Bir bulutla kış gelmez
  14. Bir dalın gölgesinde bin koyun eğlenir
  15. Bir dirhem et, bin ayıp örter
  16. Bir elin nesi var, iki elin sesi var
  17. Bir elin verdiğini, öbür elin duymasın
  18. Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır
  19. Bir işe başlamak, bitirmenin yarısıdır
  20. Bir koyun başı pişinceye kadar, kırk kuzu başı pişer
  21. Bir koyundan iki post olmaz
  22. Bir musibet bin nasihatten iyidir
  23. Bir nalına vurur, bir mıhına
  24. Bir yerim diyenden birde yemem diyenden kork
  25. Bir yiğit kırk yılda meydana gelir
  26. Biri eşikte, biri beşikte
  27. Birlikten kuvet doğar
  28. Bitli baklanın kör alıcısı olur
  29. Bize gelince yiyip içelim, size gelince gülüp gecelim
  30. Boğulursan büyük suda (denizde) boğul
  31. Borç yiğidin kamçısıdır
  32. Borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmektir
  33. Boş duranı Allah’da sevmez kuluda
  34. Boşboğazı cehenneme atmışlar, ‘odun yaş’ diye bağırmış
  35. Boşboğazın sigarası yanmaz
  36. Bugün bana ise yarın sana
  37. Bugünkü işini yarına bırakma
  38. Bugünkü tavuk, yârinki kazdan iyidir
  39. Bülbülü altın kafese koymuşlar "vatanım" demiş
  40. Bülbülün çektiği; dili belasıdır
  41. Büyük ekmek, büyük bezeden olur
  42. Büyük lokma ye, büyük söz söyleme
  43. Büyük zekalar birlikte düşünürler
  44. çağırılan yere erinme, çağırılmadığın yere görünme
  45. çağrılmadık yere, çörekçi ile börekçi gider
  46. Cahile söz anlatmaktansa, deveye hendek atlatmak iyidir
  47. Cahilin dostluğundan, alimin düşmanlığı iyidir
  48. Cahille arkadaş olma küstürün, cam kırığıyla kıçını silme kestirirsin
  49. çalışan demir pas tutmaz
  50. Cami ne kadar büyük olsa da imam bildiğini okur
  51. çamura taş atma üstüne sıçrar
  52. Can boğazdan gelir
  53. Can çıkar huy çıkmaz
  54. Can çıkmadan ümit kesilmez
  55. Canı kaymak, isteyen mandayı yanında taşır
  56. Canı yanan eşek atı geçer
  57. çatal kazık yere batmaz
  58. çiftçilik, eşeğin kuyruğuna benzer, ne uzar ne kısalır
  59. çingene ciğer pişirir, yemeden karnını şişirir
  60. çingenenin ipini, kendisine çektirirler
  61. çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmış
  62. çıngıraklı deve kaybolmaz
  63. çıracı olsam ay akşamdan doğar
  64. çocuğu işe gönder, peşinden sen git
  65. çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin
  66. çok söz yalansız, çok para haramsız olmaz
  67. çok yaşayan bilmez çok gezen bilir
  68. çubuk iken çıtlamayan, hezen iken kütlemez
  69. çürük iple kuyuya inilmez
  70. çürük tahtaya çivi çakılmaz
  71. Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur
  72. Damlaya damlaya göl olur
  73. Danışan dağlar aşar, danışmayan yolda şaşar
  74. Davetsiz gelen döşeksiz oturur
  75. Davulun sesi uzaktan güzel gelir
  76. Deme dostuna, der dostuna Bir gün olur tuz basarlar postuna
  77. Demir nemden insan gamdan çürür
  78. Demir tavında dövülür
  79. Deniz sevilirde, densiz sevilmez
  80. Denize düşen yılana sarılır
  81. Derdini söylemeyen derman bulamaz
  82. Dereyi görmeden paçayı sıvama
  83. Deveyi yardan atlatan, bir tutam ottur
  84. Dibi görünmeyen sudan geçme
  85. Dinsizin hakkından imansız gelir
  86. Dinsizin ipi ile Kuyuya inilmez
  87. Doğru söyleyeni Dokuz köyde kovarlar
  88. Doğru söyleyenin bir ayağı üzenğide gerek
  89. Döğüşerek pazarlık et , güle güle ayrıl
  90. Domuzdan post gavurdan dost olmaz
  91. Dost acı söyler
  92. Dost başa düşman ayağa bakar
  93. Dost kara günde belli olur
  94. Dost yüzünden, düşman gözünden belli olur
  95. Düşenin dostu olmaz
  96. Düşman ayağa dost basa bakar
  97. Düşmanın karıncaysada kork
  98. Dut kurusuyla yar sevilmez
  99. Eceli gelen köpek cami duvarına işer
  100. Eğri oturalım doğru konusalım
  101. Arkadaş dediğinin gölgesinde suç islenir
  102. Arkadaşını söyleki, sana kim olduğunu söyleyim
  103. Arkadaşlık pazara kadar değil mezara kadardır
  104. Arkalı it kurdu boğar
  105. Armudu sapıyla, üzümü çöpüyle, pekmezi küpüyle
  106. Arpa ekinde buğday bekleme
  107. Aş kaşık ile, iş keşik ile
  108. Aş sabahın iş sabahın
  109. Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık
  110. Asil azmaz, bal kokmaz, kokarsa yağ kokar, aslı ayrandır
  111. Asıl azmaz, bal kokmaz, kokarsa yağ kokar, onunda aslı ayrandır
  112. Aşk olmayınca meşk olmaz
  113. Aslan yattığı yerden belli olur
  114. Aslında olan tırnağına getirir
  115. At alırsan yazın, deve alırsan güzün, avrat alırsan gezin ha gezin
  116. At binenin kılıç kuşananındır
  117. At ile avrat yiğidin ikbalindendir
  118. At karnından yiğit burnundan bellidir
  119. At olacak tay yürüyüşünden belli olur
  120. At ölür de, itler bayram eder
  121. At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır
  122. At sahibinin altında kişner
  123. At ver hısım ol, kız ver hasım ol
  124. At yedi günde, it yediği günde belli olur
  125. At, sahibine göre kişner
  126. Ata binmek bir ayıp, inmek iki ayıp
  127. Ata et, ite ot verilmez
  128. Atasözü tutmayan, uluya uluya kalır
  129. Ateş düştüğü yeri yakar
  130. Ateş olmayan yerden duman çıkmaz
  131. Atı alan üsküdar'ı geçer
  132. Atılan ok geri dönmez
  133. Atımın anlı sakar, lakabını ele takar
  134. Atın iyisi arkadan gelmez
  135. Atın iyisine doru, yiğidin iyisine deli derler
  136. Atın ölümü arpadan olsun
  137. Atlar tepişirken arada eşekler ezilir
  138. Atlı, itli sığmış, bir çocuk sığmamış
  139. Avradı er zapdetmez, ar zapt eder
  140. Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar
  141. Ay bozmaz, süt kokmaz Kokarsa ayran kokar, çünkü aslı süttür
  142. Ayağa değmedik taş, başa gelmedik iş olmaz
  143. Ayağın sığmayacağı yere baş sokulmaz
  144. Ayağını yorganına göre uzat
  145. Aydan gelen halı üstüne, günde gelen kül üstüne
  146. Az menfaat çok zarara mal olur
  147. Az sabırda, çok keramet vardır
  148. Az tamah, çok ziyan getirir
  149. Az veren candan çok veren maldan verir
  150. Az yaşa, uz yaşa, akıbet gelecek başa
  151. Azan mevlasınıda bulur, belasınıda
  152. Azı bilmeyen çogu hiç bilmez
  153. Azıcık aşım, kaygısız başım
  154. Azıksız yola çıkanın, iki gözü el torbasında olur
  155. Azıtmış, kudurmuştan beterdir
  156. Azman olma, uzman ol
  157. Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır
  158. Baba mirası yanan mum gibidir
  159. Baba oğula bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir cıngıl üzüm vermemiş
  160. Baban bana öğüt verirken, ben inek gözünde kırk sinek saydım
  161. Babası ölen bey, anası ölen kadın olur
  162. Bağ dua değil, çapa dua ister
  163. Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun
  164. Bağa gir izin olsunki, yemeye yüzün ola
  165. Bağlı aslana tavşan bile hücum eder
  166. Baht olmayınca başa, ne kuruda biter, nede yaşta
  167. Bakacağın yüze sıçma, sıçacağın yüze bakma
  168. Bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur
  169. Bakkal ölenin borcunu, diriye ödettirir
  170. Bakmadan usta olunsaydı, kediler kasap olurdu
  171. Bal döksen yalanır
  172. Bal olan yerde sinek de bulunur
  173. Bal tutan parmağını yalar
  174. Bal, bal demekle ağız tatlanmaz
  175. Balı parmağı uzun olan değil, kısmeti olan yer
  176. Bana benden olur, her ne olursa, başım rahat bulur, dilim durursa
  177. Baş başa, baş da padişaha bağlıdır
  178. Baş nereye giderse, oyak oradadır
  179. Başıma uymayan takke elin olsun
  180. Başındaki fese bak, girdiği kümese bak
  181. Başını ecemi berbere teslim eden, cebinde pamuk eksik etmesin
  182. Baskın basanındır
  183. Baskısız yongayı yel alır
  184. Başsız evin köpeği çok havlar
  185. Bastığın yer bayram olsun
  186. Bazen inek, erkek; bazen de dişi doğurur
  187. Bedava sirke baldan tatlıdır
  188. Bekâr gözü ile kız alınmaz
  189. Bekâra karı boşamak kolay gelir
  190. Beleş peynir fare kapanında bulunur
  191. Belli düşman, gizli dosttan yeğdir
  192. Benden sana öğüt, ununu elinle öğüt
  193. Benim adım Hıdır, elimden gelen budur
  194. Benim sakalım tutuştu, sen cigara yakmak istersin
  195. Beş kuruşluk fener o kadar yanar
  196. Beş parmağın beşi bir değildir
  197. Besle kargayı oysun gözünü
  198. Besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı, babayı
  199. Beyaz saç, aklın değil yaşın işaretidir
  200. Bıçak sapını kesmez
  201. Eken biçer, konan göçer
  202. Ekmeğin büyüğü hamurun çoğundan olur
  203. El ağzı ile çorba içilmez
  204. El deliye, bende akıllıya muhtacım
  205. El elden üstündür
  206. El elin eşeğini türkü çağırarak arar
  207. El yarası onar Dil yarası onmaz
  208. El yumrugu yemeyen, kendi yumrugunu balyoz sanar
  209. Eli dar olanın, dili kısa olur
  210. Eli doluya: ağa buyur, eli boşa: ağa uyur
  211. Eli ile köfte yuvarlıyor, gözü kırık kovalıyor
  212. Elin ile koymadığını kaldırma
  213. Emanet (Amanat) ata binen, tez iner
  214. Eşek hoşaftan ne anlar Suyunu içer denesini (tanesini) kor
  215. Et tırnaktan ayrılmaz
  216. Evladı ben doğurdum ama, gönlü benim değilki
  217. Fakir parasız olan değil akılsız olandır
  218. Fakirin tavuğu tek tek yumurtlar
  219. Garip kuşun yuvasını Allah yapar
  220. Geçtiğin köPage Rankingüleri yakma
  221. Gelin ata binmişde, görkü kimin kapıya inmiş
  222. Gem almayan atın ölümü yakındır
  223. Gerçek dost kötü günde belli olur
  224. Gergin ip, çabuk kopar
  225. Gitti ağalar paşalar, kellere kaldı köşeler
  226. Gizliden gebe kalan, aşikâre doğurur
  227. Göğe direk, denize kapak olmaz
  228. Görünen dağın uzağı olmaz
  229. Görünen köy kılavuz istemez
  230. Gözün ile görmediğini söyleme
  231. Gülme komşuna gelir başına
  232. Güneş giren eve hekim girmez
  233. Güzel gözünden, yiğit sözünden belli olur
  234. Harman yel ile, düğün el ile olur
  235. Hasta yatan değil, eceli gelen ölür
  236. Havada ahreni ile uçmayan kuşun sesi havadan değil, tavadan gelir
  237. Haydan gelen huya gider
  238. Hazıra hanak, pişmişe konak
  239. Hem kız, hem baldırı düz hem de ucuz olur mu
  240. Her akla geleni işleme her ağacı taslama
  241. Her işin başı sağlık
  242. Her işte bir hayır vardır
  243. Her koyun kendi bacağından asılır
  244. Her kuşun eti yenmez
  245. Her şakanın altında bir gerçek yatar
  246. Her şeyin yenisi,dostun eskisi
  247. Her taş baş yarmaz
  248. Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır
  249. Her zamanı bir sayma
  250. Herkes aklını pazara çıkarmış,yine kendi aklını beğenmiş
  251. Horoz ölür gözü çöplükte kalır
  252. Horozu çok olan köyün sabahı geç olur
  253. İğneyi kendine,çuvaldızı ele batır
  254. İki cambaz bir ipte oynamaz
  255. İnsan kocar, gönlü kocamaz
  256. İnsan konuşa konuşa,hayvan koklaşa koklaşa
  257. İnsan sözünden,hayvan yularından tutulur
  258. İp inceldiği yerden kopar
  259. Irmak kenarına çeşme yapılmaz
  260. Irmaktan geçerken at değiştirilmez
  261. Isıracak it dişini göstermez
  262. Isıracak köpek dişini göstermez
  263. Islanmışın yağmurdan korkusu olmaz
  264. İşleyen demir ışıldar
  265. İstediğini söyleyen,istemediğini işitir
  266. İstemek bir ayıp, vermemek iki ayıp
  267. İsteyenin bir yüzü kara , vermeyenin iki yüzü kara
  268. İt ite buyurur, itte kuyruğuna
  269. İt iti ısırmaz
  270. İt kağnının gölgesine yatmışta, ne koyu gölgem var demiş
  271. İt utansa don giyer
  272. İti an çomağı hazırla
  273. İyi insan lafının üzerine gelirmiş
  274. İyilikle uslanmıyanın sonu kötektir (Dayak)
  275. Kafirden hacı, elden bacı olmaz
  276. Kakma el kapısını el ucuyla, yiterler kapını var (olanca) gücüyle
  277. Kalem kılıçtan üstündür
  278. Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu
  279. Karga bülbülü taklit edeyim derken, ötmeyi unutmuş
  280. Karnıyın doymayacağı yere, açlığını bidirme
  281. Kasap et derdinde koyun can derdinde
  282. Kasap sevdiği postu yere vurur
  283. Kaşıkla verip, sapıyla gözünü çıkartma
  284. Katranı kaynatsan olurmu şeker, cinsi batasıca mutlaka cinsine çeker
  285. Kaz gelecek yerden Tavuk esirgenmez
  286. Kazma kuyuyu, kazarlar kuyunu
  287. Keçinin canı sopa isteyince, çobanın değneğine (sopasına) sürtünür
  288. Kel yanında kabak anılmaz
  289. Kenarına bak bezini al, anasına bak kızını al
  290. Kendi düşen ağlamaz
  291. Keskin sirke küpüne zarar verir
  292. Kılıç kınını kesmez
  293. Kimi yer, kimi bakar Kıyamet ondan kopar
  294. Kırk hırsız bir çıplağı soyamaz
  295. Kırk yıl ecel yağsa, eceli gelen ölür
  296. Kişiyi nasıl bilirsin, kendin gibi
  297. Kızım sana diyorum, gelinim sen anla
  298. Kızını dövmeyen dizini döver
  299. Komşu komşunun külüne muhtaçtır
  300. Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür
  301. Köpeğe dalaşmaktansa, çalıyı dolaşmak hayırlıdır
  302. Köpeklerin duası kabul olsa gökten kemik yağar
  303. Köpeksiz köy buldu değneksiz gezer
  304. KöPage Rankingüyü gecene kadar, ayıya dayı de
  305. Körler sağırlar birbirini ağırlar
  306. Kötü tarlanın verdiğini, yiğit kardeş vermez
  307. Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur
  308. Kurt kuzu kaptığı yeri dokuz defa yoklar
  309. Kurunun yanında yaş da yanar
  310. Lafla peynir gemisi yürümez
  311. Leyleğin günü lak lak ile geçer
  312. Lokma karın doyurmaz, şefaat artırır
  313. Mart kapıdan baktırır kazma kürek yaktırır
  314. Minareyi çalan kılıfını hazırlar
  315. Namazda meyli olanın, kulağı ezanda olur
  316. Nasihat vereceğine, para ver
  317. Nazar insanı mezara , hayvanı kazana götürür
  318. Ne ekersen onu biçersin
  319. Ne verirsen elinle, o gider seninle
  320. Nokta kadar menfaat için, virgül kadar eğilme
  321. öfke gelir gider, kelle gider gelmez
  322. öfke ile kalkan zarar ile oturur
  323. öksüz kuzu, toklu olmaz
  324. Okumayı sevmeyene dokuz hoca az
  325. Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz
  326. Para insana dil, elbise insana yol öğretir
  327. Parasız pazara, kefensiz mezara gidilmez
  328. Paraya nereye gidiyorsun demişler, çoğun olduğu yere demiş
  329. Pire itte (köpekde), bit yiğitte bulunur
  330. Pis boğaz ile boş boğaz, beladan kurtulmaz
  331. Rüzgar eken Fırtına biçer
  332. Sabır eden derviş muradına ermiş
  333. Sakalda keramet olsa, keçi şehlik ederdi
  334. Sakla samanı gelir zamanı
  335. Saman elin se samanlık senin
  336. Şaşkın ördek, tersine doğru yüzer
  337. Sayılı koyunu kurt kapmaz
  338. Sen kendini övme el seni övsün
  339. Şimşek çakmadan gök gürlemez
  340. Sinek küçük ama, mide bulandırır
  341. Soğuk su, sıcak aş - diş düşmanı, genç avrat koca herifin baş düşmanı
  342. Sopayı yiyen eşek, atı geçer
  343. Söyle arkadaşını söyleyeyim sana seni
  344. Söyleme dostuna, oda söyler dostuna Bir gün olur kül basarlar postuna
  345. Söylemeyen ağız, söyleyen ağzı yorar
  346. Söz büyüğün sus küçüğün
  347. Söz gümüş sükut altın
  348. Söz var insanı yola getirir, söz var insanı yoldan çıkartır
  349. Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir
  350. Su akarken testini doldur
  351. Su akmayınca durulmaz
  352. Su testisi su yolunda kırılır
  353. Sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer
  354. Tartılırsan denginle tartıl
  355. Taşıma su ile değirmen dönmez
  356. Tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır
  357. Tavşan dağa küsmüş dağın haberi olmamış
  358. Tekkeyi bekleyen çorbayı içer
  359. Tembele iş buyur sana akıl öğretsin
  360. Tereciye tere satılmaz
  361. Tilkinin dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkanıdır
  362. Tırnağın varsa başını kaşı
  363. Tok açın halinden anlamaz
  364. Tok ağırlaması güçtür
  365. Topalla gezen aksama öğrenir
  366. Tosya’ya tuza gideyim derken, evdeki bulgurdan olma
  367. Ucuna bak bezini al, anasına bak kızını al
  368. Ucuz alan pahalı alır
  369. Ummadığın taş baş yarar
  370. Umut fakirin ekmeğidir
  371. ürümesini bilmeyen it, sürüye getirir kurt
  372. üzüm üzüme baka baka kararır
  373. üzümünü ye bağını sorma
  374. Vakit nakittir
  375. Vakitsiz öten horozun başını keserler
  376. Var ne bilsin yokun halinden
  377. Varsa pulun,herkes kulun;yoksa pulun,dardır yolun
  378. Yalancının mumu yatsıya kadar yanar
  379. Yalın varsa karnına, çulun varsa sırtına
  380. Yalnız taş duvar olmaz
  381. Yanlış hesap Bağdat'tan döner
  382. Yarım hekim candan ,yarım hoca dinden eder
  383. Yazın başı pişenin,kışın aşı pişer
  384. Yazın eli yaş olanın, kışın ağzı yaş olur
  385. Yemeye hazır dayanmaz
  386. Yiğidi öldür hakkını yeme
  387. Yöğrük at yemini artırır
  388. Yol üstüne bostan ekme el için, kocalıkta (ihtiyarlıkta) avrat alma el için
  389. Yol yürümeyle, borç ödemeyle biter
  390. Yola giden yorulmaz
  391. Yolu yordamıyla, ormanı baltayla
  392. Yuvarlanan taş, yosun tutmaz
  393. Zahmetsiz rahmet olmaz
  394. Zaman sana uymazsa sen zamana uy
  395. Zararın neresinden dönersen kârdır
  396. Zemheride yoğurt isteyen, cebinde bir inek taşır
  397. Zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırır
  398. Zengin dağlar aşar, olmayan yolda şaşar
  399. Zengine bir kıvılcım, güzele bir sivilce yetermiş
  400. Zenginin horozu bile yumurtlar
  401. Zenginin malı, züğürdün çenesini yorar
  402. Zor kapıdan girerse, şeriat bacadan çıkar
  403. Zora dağlar dayanmaz
  404. Zorla güzellik olmaz
  405. Züğürt olup düşünmektense, uyuz olup kaşınmak yeğdir

Labels:



comment closed